ECO na drodze transformacji

Jaka jest jakość powietrza w ogrzewanych przez ECO miastach?

Energetyka Cieplna Opolszczyzny prowadzi swoją działalność w 27 systemach ciepłowniczych w wielu miastach różnej wielkości na terenie 5 województw. Jakość powietrza w tych miastach utrzymuje się na poziomach standardowych.

Jak na ograniczenie wpływu procesu produkcji ciepła na środowisko naturalne wpłyną prace rekonfiguracyjne prowadzone w Grupie Kapitałowej ECO na terenie 10 województw? Na czym one konkretnie polegają?

GK ECO SA prowadzi szereg prac związanych z rekonfiguracjami systemów ciepłowniczych. Powołane zostały stosowne zespoły, które wykonują szereg prac analitycznych, kierując się uwarunkowaniami prawnymi, ale też lokalnymi – specyficznymi dla każdej lokalizacji. Wspólnym mianownikiem wszystkich inwestycji, które są obecnie realizowane i będą realizowane w przyszłości jest uzyskanie przez nasze systemy ciepłownicze statusu systemu efektywnego energetycznie.. Realizujemy to przez rekonfiguracje naszych systemów, których celem będzie zastosowanie rozwiązań wykorzystujących technologie  nisko i bezemisyjne, oczywiście z wyłączeniem paliwa węglowego.. Finalnie w roku 2050 będziemy przedsiębiorstwem zeroemisyjnym. 

Jakie działania podejmuje w ostatnim czasie Grupa Kapitałowa ECO, by zapewnić bezpieczeństwo dostaw ciepła?

W ostatnim czasie na rynku energii wystąpiła bardzo nietypowa sytuacja. W wyniku splotu zdarzeń związanych w pierwszej kolejności z pandemią, w drugiej wojną w Ukrainie, cena surowców opałowych zmieniała się niezwykle dynamicznie. Doświadczyliśmy tej dynamiki cenowej. Jeszcze pół roku temu zmagaliśmy się z problemem zabezpieczenia dla GK ECO wymaganej ilości opału odpowiedniej jakości, tak aby zapewnić bezpieczeństwo dostaw ciepła do mieszkańców ogrzewanych przez nas miast. Dzisiaj ta sytuacja zmieniła się diametralnie. Ilość opału dostępnego na rynku jest znaczna, ceny surowców gwałtownie spadły. Na tę chwilę wszystkie systemy GK ECO są zabezpieczone i nie ma zagrożeń w zakresie bezpieczeństwa dostaw ciepła. Co nie oznacza, że w kolejnych miesiącach czy latach nie doświadczymy podobnych ruchów cenowych na surowcach.

GK ECO chcąc zabezpieczyć się przed tą niezwykle dynamiczną sytuacją już od kilkunastu lat podejmowała działania inwestycyjne zmierzające do dywersyfikacji stosowanych rozwiązań energetycznych wykorzystujących mnogość surowców energetycznych. . Ten mix energetyczny daje nam pewną elastyczność i pozwala zagwarantować bezpieczeństwo dostaw do mieszkańców.

Jak wygląda miks energetyczny w przedsiębiorstwach należących do Grupy Kapitałowej ECO? Jakie inwestycje w ostatnim czasie mają na celu zmniejszenie udziału w nim węgla?

Aktualnie GK ECO mierzy się z wyzwaniami, jakie stawia Unia Europejska, ale też przed wyzwaniami które sami sobie stawiamy. Główne nasze wyzwanie to odejście od węgla w jak najkrótszym czasie. Mając na uwadze infrastrukturę, jaką posiada GK ECO i jej rozległość, niezwykle trudnym wyzwaniem pod względem technicznym i finansowym  jest wykonanie transformacji energetycznej całego naszego majątku tak aby stał sia on w pełni zielony. . Ale nad tym wyzwaniem nie pracujemy od dziś. Za to dziś widzimy już pierwsze efekty naszej transformacyjnej pracy. Procentują one nie tylko w jakości powietrza, ale też w wynikach finansowych. Przede wszystkim jednak prace  rekonfiguracyjne rozpoczęte kilkanaście lat temu procentują dziś wspomnianym już bezpieczeństwem dostaw energii dla naszych odbiorców w niepewnych czasach, w jakich przyszło nam żyć.

Mówiąc o zielnych inwestycjach wprost, to najbardziej zaawansowanym projektem na dziś jest budowa ciepłowni geotermalnej w Kutnie. To właśnie lokalne uwarunkowania sprawiają, że w Kutnie są największe szanse na realizację takiej inwestycji. Badania i analizy techniczne wskazują, że znajdujące się w tej części kraju zasoby geotermalne pozwalają stworzyć w pełni „zielony” system ciepłowniczy. Przygotowaliśmy już odpowiedni wniosek do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w zakresie współfinansowania tej inwestycji. Trwa jego procedowanie. Kolejna gałąź inwestycyjna w naszym planie to układy fotowoltaiczne, które zabudowujemy we wszystkich naszych obiektach.  W pierwszej kolejności układy te były budowane na potrzeby autokonsumpcji naszych instalacji. Teraz chcemy zmienić skalę tych przedsięwzięć i produkować energię wprowadzając ją do krajowego systemu energetycznego. Budowa takiej instalacji rozpoczęła się już w Opolu. Wszędzie, gdzie to możliwe rozważamy też wykorzystanie ciepła odpadowego. Prowadzimy szereg rozmów z firmami, które są w obrębie naszych sieci i wytwarzają odpad w postaci ciepła. Oczywiście nie można pominąć układów kogeneracyjnych. Budujemy je od wielu lat w różnych miastach. Wspólnym mianownikiem wszystkich inwestycji jest osiągnięcie statusu systemu efektywnego energetycznie. Dla nas system efektywny energetycznie jest wyznacznikiem bytności systemów ciepłowniczych w Polsce. Przedsiębiorstwo ciepłownicze, które będzie posiadało taki system będzie mogło bez przeszkód prowadzić swoją działalność. Dlatego większość działań, które są prowadzone w ECO zmierzają właśnie do tego, aby w poszczególnych lokalizacjach, zgodnie z ewoluującymi definicjami systemu, pracować w systemach efektywnych. 

W Jeleniej Górze został właśnie oddany do użytku układ wysokosprawnej kogeneracji gazowej. Proszę opowiedzieć więcej zarówno o samej technologii i jej wpływie na redukcję zużycia paliw, a także o zakładanych efektach środowiskowych nowej inwestycji.

Układ w Jeleniej Górze ma moc 7,5 MW ciepła oraz 8,0 MW energii elektrycznej. Koszt inwestycji przekroczył 36 mln zł, ale niemal 50% finansowania stanowi dotacja z Narodowego Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Zastosowanie nowego układu kogeneracyjnego pozwoli na zmniejszenie emisji zanieczyszczeń pyłowo - gazowych do atmosfery, w tym m.in. pyłów emitowanych  z węglowych kotłowni systemowych o około 20% w okresie zimowym i aż do 100% w okresie letnim, co oznacza wyłączenie elektrociepłowni opalanej miałem węgla kamiennego w okresie letnim. Osiągnięcie efektu ekologicznego poprzez budowę źródeł wysokosprawnej kogeneracji to również główne założenie wsparcia finansowego udzielanego przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na tego typu inwestycje w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.

Energetyka Cieplna Opolszczyzny jest pionierem rozwoju kogeneracji w Polsce. Jakie działania i liczby za tym stwierdzeniem stoją? I co to jest premia kogeneracyjna? Jak zapowiadacie, układ kogeneracji gazowej  w Jeleniej Górze nowy to nie ostatnia tego typu inwestycja w Grupie Kapitałowej ECO. Proszę opowiedzieć o następnych projektach.

W całej Grupie Kapitałowej ECO pracuje obecnie 6 układów kogeneracyjnych o łącznej mocy cieplnej 62,7MW i łącznej mocy elektrycznej 41,8MW.

Wkrótce rozpoczną pracę dwa kolejne układy w Opolu i Żaganiu o łącznej mocy cieplnej 9,3MW i łącznej mocy elektrycznej 10MW. Trwa budowa układów w Żarach i Nowej Soli. To kolejne dwie jednostki o łącznej mocy cieplnej 4MW i łącznej mocy elektrycznej 4MW.

Na różnym poziomie zaawansowania mamy też kolejne 5 projektów dotyczących układów kogeneracyjnych o łącznej mocy cieplnej 35,5 MW i łącznej mocy elektrycznej 37,5MW. Tylko jeden z układów kogeneracyjnych w GK ECO zasilany jest węglem, pozostałe to wysokosprawne układy kogeneracji gazowej. Budujemy i będziemy budować kolejne układy kogeneracyjne, aby nasze systemy miały status systemu efektywnego energetycznie.

Premia kogeneracyjna to dopłata do energii elektrycznej w układach kogeneracyjnych. Przedsiębiorstwa ciepłownicze pozyskują ją uczestnicząc w aukcjach. Należy podkreślić różnicę pomiędzy premią kogeneracyjną a premią gwarantowaną. Ta druga obejmuje bowiem jednostki istniejące i jest ustalana corocznie przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Premia kogeneracyjna jest uzyskiwana przez oferenta w ramach aukcji i jest ona przyznawana dla konkretnej instalacji na 15 lat (waloryzowana wskaźnikiem inflacji). Zachęcamy wszystkich do tego, aby uczestniczyć w aukcjach.

Ile jest OZE w Grupie Kapitałowej ECO? Czy służy tylko do realizacji potrzeb własnych przedsiębiorstw, czy też odprowadzacie nadwyżki do sieci?

W GK ECO pracują instalacje fotowoltaiczne o łącznej mocy zainstalowanej około 400 kWe. A właśnie ruszyła budowa kolejnej instalacji. Będzie to farma o mocy 1MW.

Po uruchomieniu tej instalacji będzie w stanie pokryć aż 10% zapotrzebowania własnego na energię elektryczną, samodzielnie wyprodukowaną i w 100% zieloną energią.

Transformacja ciepłownictwa, Europejski Zielony Ład, Fit for 55, REPowerEU to gorące tematy zarówno w debacie publicznej, w energetyce, jak i w naszych domach. Jaka jest – według Pana – przyszłość polskiego ciepłownictwa? Jakie zmiany należy w nim przeprowadzić już dziś i jutro, a co powinny przedsiębiorstwa ciepłownicze wpisać do swoich strategii na koniec tej dekady?

To gorące tematy zarówno w debacie publicznej, jak i w energetyce. W mojej ocenie w najbliższych latach nastąpi elektryfikacja ciepłownictwa. Myślę, że większość prac prowadzonych w ciepłownictwie, a wynikająca z nowych regulacji będzie powiązana z energią elektryczną. Już teraz zauważamy bardzo duży przyrost mocy źródeł produkujących zieloną energię elektryczną. 10 czerwca 2023r. po raz pierwszy w Polsce odnotowano ujemne ceny energii elektrycznej na rynku dnia następnego.  co świadczy o okresowej dużej nadpodaży energii elektrycznej produkowanej z OZE przy ograniczonym zapotrzebowaniu w systemie.  Zagospodarowanie tych nadwyżek energii elektrycznej będzie w przyszłości stanowić bardzo istotny potencjał do wykorzystania w ciepłownictwie m.in. przy produkcji wodoru. Już teraz ECO wraz  Instytutem Fraunhofera pracuje nad projektem wykorzystania wodoru w jako jednego z elementów dekarbonizacji infrastruktury miejskiej.